S.P.R.A. nr 3 1934

Od dłuższego czasu posiadam poniższe trzy fotografie. Zakupiłem je kiedyś na Kole w Warszawie. Zdjęcia są opisane, ale nigdy nie przywiązywałem do tego większej uwagi, aż do teraz. Fotografie zostały wykonanie przez nieznanego mi z imienia i nazwiska, ucznia Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii w Włodzimierzu Wołyńskim. Co ciekawe na jednej z fotografii jest ów osoba, domniemywać tego można po zwisającym z szyi pokrowcu na aparat fotograficzny.

Przy kuchni pol.: ogn. Hargesheimer Kasper i Karol – S.P.R.A. 3

Odbitka jest niestety słabej jakości co znacząco przekłada się na efekt nakładania koloru. Niestety nazwisko ogniomistrza jest domniemane, ponieważ jest trudne do rozszyfrowania.

Pozostali to zapewne koledzy autora, inni uczniowie szkoły, co widać po oznakach szkolnych na kołnierzach płaszczy.

Ciekawsze zdjęcie z serii, przedstawia widok z drugiej strony kuchni polowej Wojska Polskiego. Na jego podstawie można przypuszczać, że mamy do czynienia z fotografiami wykonanymi podczas ćwiczeń w szkole.

Przy (nierozpoznane) kpt. Rajewski , por. Michalczyk i Czerny

Na pierwszym planie ta sama kuchnia polowa, co można wywnioskować po zakrzywieniu mocowania daszka komina. Być może widzimy również głowę ogn. Hargesheimer’a. Kolejny plan to trzej oficerowie. Tu robi się ciekawiej. Po analizie fotografii widać, że cyfry na naramiennikach się różnią: mamy do czynienia z dwoma porucznikami i jednym kapitanem. Z podpisu na odwrocie fotografii znane są ich nazwiska.

Kpt. Stefan Rojewski

Na temat Pana Kapitana można znaleźć trochę informacji. Występuje zarówno we wspomnieniach żołnierzy, Wikipedii, forach tematycznych jak i samej, dostępnej mi, dokumentacji wojskowej z okresu II RP. Więc może chronologicznie słów kilka.

  • Dziennik Rozkazów Wojskowych nr 87 – 3 marzec 1919 roku. – Dekretem z dn. 15 sierpnia 1919 r. mianowani zostają z dniem 1 lipca 1919 r., następujący absolwenci Szkoły Podchorążych. Podporucznikami w piechocie: Rojewski Stefan z przydziałem do 31 pułku piechoty (Baon zapas.)
  • Dziennik Personalny nr 10 – 12 marzec 1921 roku. – Przeniesienie. Z baonu zap. 31 p. p .: ppor. piech. Rojewski Stefan do Gł. St. Zb. Warszawa
  • Spis oficerów czynnie służących na dzień 1 Czerwca 1921 roku. – Rojewski Stefan Ppor. 2.7.1895 3 p. Strz. Podhal.
  • Rocznik Oficerski 1923 – 1 Pułk Strzelców Podhalańskich Oficerowie Zawodowi Porucznicy Rojewski Stefan – (symbol KW).
  • Dziennik Personalny nr 46 – 18 lipiec 1923 roku. – ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH. Odkomenderowuję w Korpusie Ofic. Piechoty por. Rojewskiego Stefana (n. e.)  1 p.s.p. z pg. pc. Nr. 2 do 17 p. a. p. celem przeszkolenia z dn. 20 7.1923 r. (O. V. L. 18654 E. 1923)
  • Rocznik Oficerski 1924 – 17 Pułk Artylerii Polowej Oficerowie zawodowi Porucznicy Rojewski Stefan – co ciekawe brak wzmianki o KW, w przeciwieństwie do rocznika oficerskiego 1923. Być może to była pomyłka, będąc oficerem w baonie zapasowym okazji do zdobycia Krzyża Walecznych jest niewiele.
  • Dziennik Personalny nr 74 – 2 sierpień 1924 roku. – ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH Przenoszę z Korp. Ofic. Piech, do Korp. Ofic. Art. z równoczesnem wcieleniem ze st. z dn. 1.9.1920 i lok. Nr. 103 por. Rojewskiego Stefana 1 p. s. p. do 17 p. a p.
  • Dziennik Personalny nr 2 – 28 styczeń 1930 roku. – ZARZĄDZENIA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ Nadanie stopni Na podstawie art. 11 ustawy z dnia 23 marca 1922 r. o podstawowych obowiązkach i prawach oficerów W. P. STOPIEŃ KAPITANA (ROTMISTRZA) porucznikom w korpusie o ficerów artylerji – Rojewski Stefan — lok. 53
  • Rocznik Oficerski 1932 – 17 Pułk Artylerii Polowej Oficerowie zawodowi Kapitanowie Rojewski Stefan – ponownie brak wzmianki o KW.
  • Dziennik Personalny nr 11 – 28 września 1933 roku. – ZARZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH Przeniesienia. W korpusie oficerów artylerjt do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerji: kpt. Rojewski Stefan 17 p. a. l. – z punktu widzenia prezentowanych fotografii wydaje się to jednoznacznym potwierdzeniem osoby.
  • Dziennik Personalny nr 2 – 11 listopada 1937 roku. – ZARZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW Nadanie Krzyża Zasługi Na zasadzie art. 5 ustawy z dnia 23 czerwca 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr 62, poz. 458) SREBRNY KRZYŻ ZASŁUGI PO RAZ PIERWSZY Za zasługi w służbie wojskowej: w korpusie oficerów artylerii kpt. Rojewski Stefan

Na tym kończą się dostępne dla mnie z internetu materiały pod postacią wszelakich pdfów.

Kolejna informacja, jaką udało mi się wyszukać, pochodzi z Wikipedii. Autor artykułu powołuje się w nim na Rocznik Oficerski 1939, który faktycznie się ukazał i jest dostępny w chwili obecnej w bibliotekach. Warto nadmienić, że jest to stan na marzec 1939 roku i jest to praca odtwórcza współczesnych historyków, a nie dokument z okresu, jak jest w przypadku cytowanych powyżej.

Wracając do tematu pana kapitana i roku 1939. Wedle Wikipedii (i Rocznika Oficerskiego 1939) w marcu kapitan miał już inny przydział. Mianowicie 4 Kujawski Pułk Artylerii Lekkiej, dowódca I dywizjonu. Dodatkowo w międzyczasie uzyskał awans na stopień majora.

Na forum dws.org.pl w wątku ‘Wysiłek mobilizacyjny WP we Wrześniu 39’ traktującym już o strikte wrześniowych działaniach wskazuje w temacie pana Majora, że – Ośrodek Artylerii Konnej Nr 1 mobilizowany przez 1dak ms. Mińsk mazowiecki – dowódca mjr Zygmunt Fischer (pokojowy zastępca dowódcy 1dak, zastępca mjr Stefan Rojewski (1dak), kwatermistrz kpt. Kazimierz Kraszewski (4dak), oficer materiałowy kpt. Jerzy Rydzewski (4dak)). Skład OZ: dowództwo dywizjonu (ponad etatowe) – dowódca mjr Stefan Rojewski

Por. Michalczyk Marian Witold

Pan Porucznik również jest ‘namierzalny’ w dostępnej dokumentacji. Jest to 9 lat młodszy od kapitana, 30letni oficer Wojska Polskiego.

  • Dziennik Personalny nr 21 – 15 sierpnia 1927 roku. – ZARZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH Wcielam  w korpusie oficerów artylerji ppor. Michalczyka Marjana Witolda do 3 p. a. c.
  • Dziennik Personalny nr 21 – 15 sierpnia 1927 roku. – ZARZĄDZENIA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ. Mianowania na podstawie art. 11. ustawy z dnia 23.3.1922 r.: o podstawowych obowiązkach i prawach oficerów W. P. podporucznikami ze starsz. z dn. 15.8.1927 r.: w korpusie oficerów artylerji absolwentów Oficerskiej Szkoły Artylerji Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów Michalczyk Marjan Witold (14.6.1904) lok. 16
  • Dziennik Personalny nr 14 – 15 sierpnia 1928 roku. –  ZARZĄDZENIA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ Nadanie stopnia Na podstawie art. 11 i 31 ustaw y z dnia 23.i 1922 r. o podstawowych obowiązkach i praw ach oficerów W. P., oraz art. 5 i 15 pkt. a. ustaw y z dnia 20 6 1924 r. o podstawoych obowiązkach i praw ach oficerów polskiej m ary n ark i wojennej stopień porucznika podporucznikom , ze starszeństwem z dn. 15 sierpnia 1929 r. w korpusie oficerom artylerji Michalczyk Marjan Witold lok. 16
  • Dziennik Personalny nr 11 – 18 czerwca 1930 roku. – Stwierdzam dla celów ew idencyjnych i gospodarczych. że następujący oficerowie zostali przydzieleni na 4-miesięczny kurs oficerów zwiadowczych w Centrum Wyszkolenia Artylerji w Toruniu z dn. 5.5.1930 r.: w korpusie oficerów artylerji por. Michalczyk Marjan Witold 3 p. a, c.
  • Dziennik Personalny nr 11 – 28 września 1933 roku. – ZARZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH. Przeniesienia w korpusie oficerów artylerji do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerji: por. Michalczyk Marjan Witold 3 p. a. c.

Dodatkowe informacje, ponownie dostarcza nam Wikipedia. Wedle tej, Michalczyk Marjan Witold w marcu 1939 roku był odkomenderowany na kurs (bliżej nieokreślony) pozostając jednocześnie w ewidencji 16 Pomorskiego Pułku Artylerii Lekkiej. We wrześniu 1939 roku dowódca 4 baterii II dywizjonu 16ppal.

Por. Czerny Tadeusz Jan

I w tym przypadku, Pan Porucznik daje się odszukać w archiwach.

  • Dziennik Personalny nr 13 – 15 sierpnia 1928 roku. – ZARZĄDZENIA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ. Mianowania. .Podporucznikami ze starszeństwem z dn. 15 sierpnia 1928 r. W korpusie oficerów artylerji absolwenci Oficerskiej Szkoły Artylerji i Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów Czerny Tadeusz Jan (18.10.1898) lok. 48 – Choć 6 lat starszy od Porucznika Michalczyka, to doliczając szkołę oficerską, w podobnym okresie zaczęli swoją służbę.
  • Dziennik Personalny nr 11 – 28 września 1933 roku. – ZARZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH. Przeniesienia. W korpusie oficerów artylerji do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artyłerji: por. Czerny Tadeusz Jan 24 p. a. l. – obaj porucznicy trafili do S.P.R.A. nr 3, tym samym zarządzeniem Ministra.

Żaden z powyższych oficerów nie znajduje się na liście Katyńskiej. Choć Michalczyk Marian na ów liście się znajduje, to rok urodzenia się nie zgadza. Losów ów trzech polskich oficerów bardziej nie zgłębiałem.

W ten sposób dochodzimy do trzeciej fotografii. Ta fotografia jest datowana, w związku z czym wiemy kiedy zostały wykonane wszystkie trzy fotografie.  Znajduje to pokrycie w informacjach zawartych w dziennikach personalnych.

Pod 187 (nierozpoznane) 1934 r. S.P.R.A. na koniu kpt. Rojewski.

Rok 1934, oczywiście dwie fotografie przy kuchni zostały wykonane w okresie zimowym, więc albo zima 33/34 lub 34/35. Natomiast fotografia na koniu wygląda na letnie manewry 34 roku.

Podczas poszukiwań informacji na temat Kapitana Rojewskiego, natrafiłem na ciekawe źródło. Pewne jest, iż w roku 1937 dalej jego przydziałem było S.P.R.A. we Włodzimierzu Wołyńskim. We wspomnieniach Podporucznika Artylerii Wojciechowskiego Zygmunta spisanych na potrzeby powojennego kwestionariusza pojawia się taka oto wzmianka na temat Rojewskiego:

Służbę wojskową rozpocząłem 1 września 1937 r . w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Miałem przydział do I plutonu /d-ca kpt. Kwiatkowski/ 8-ej baterii /d-ca kpt. – mjr Stefan Rojewski/.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Back To Top